|
El
SANATLARI
Bayburt'ta bugün devam eden en önemli el sanatları kilim, seccade ihram, taş
ve bakır işçiliğidir. Özellikle kilim, seccade ve ihramın Bayburt'ta ayrı
bir önemi vardır. Orta Asya'dan Anadolu'ya dalga dalga gelen Türk boyları
Asyadan getirdikleri geleneksel dokuma sanatını aynen burada sürdürmüşler,
yöreden elde edilen yünleri kendi yöntemleri ile tabii boyalarla boyamışlar
ve bir renk cümbüşü, bir ahenk içerisinde dokuyup hizmete sunmuşlardır.
Evliya ÇELEBİ 'nin l7.yüzyıl başlarında ki ziyaretinde Bayburt'tan
bahsederken şehirdeki boya hanelerde boyanan yünlerden dokunan Kilim ve
seccadelerin Avrupa'ya kadar gönderildiğinden bahsetmektedir. Yine Bayburtlu
kadınların örtünmek amacıyla yünden özel olarak çeşitli renk ve motifte,
ihram diye tabir edilen bir el sanatından bahsetmek gerekecektir
İHRAM (Ehram)
Bayburt el sanatlarında ihram önemli bir yer tutar. Yörede İhram veya Ehram
olarak tabir edilen, tamamen yünden ihram tezgahında dokunmak suretiyle
hazırlanan ve Bayburt'ta bayanların örtünmek amacıyla kuIlandığı yerel bir
giysidir. Eski bir Türk geleneği olan ihram dokunma sanatının tarihi
Bayburt'ta eskilere dayanır. Ham maddesi Koyun yünü olan ihram genç kızların
ve kadınların maharetli eIlerinde bir
sanat eseri olarak şekil bulur ve
dokunur. İhramda renk çok önemlidir. Genelde beyaz genç kızların, mor, boz
orta yaştaki kadınların,mor-siyah ihram ise yaşlı kadınların tercih ettiği
ihramlardır. 1,5X2 metre ebadında yapılan ihram için temizlenmiş yaklaşık
2.5 .kg. koyun yünü gereklidir. Günümüzde ihram olayı eskisi kadar fazla kuIlanılmadığı için asıl görevi olan örtünme yanında yatak örtüsü, modem ize
edilmiş kadın giysileri (Yelek, heybe, şal, fular, v.s). kravat gibi
gayelerle de kuIlanıImaktadır. İhram, renkleri yanında üzerlerinde bulunan
desenlerle adlandırılır. Bunlar Arıdala ters kondu, Pirinç deni, Elma
şeleği, Kar tanesi, Çark yıldızı, Uçan kuşlar, Gordo, Mercimekler ve Elifler
v.b. gibi İhram hakkında daha geniş bilgi için
www.ehram.org web sitesini ziyaret
edebilirsiniz.
|